Hành trình ngược thời gian ở Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy

11 July, 2025

Bạn đã bao giờ muốn trở thành “du khách xuyên thời gian” – chỉ với một bước chân, bỗng thấy mình lạc giữa làng cổ Siberia, nghe tiếng gỗ cọt kẹt dưới chân, ngửi thấy mùi khói bếp, và thậm chí còn có thể… “đụng độ” một chú lính Cossack hay một bà cụ Buryat đang nướng bánh? Nếu chưa, hãy để tôi dắt bạn đến Taltsy – bảo tàng ngoài trời độc lạ nằm ven sông Angara, giữa Irkutsk và hồ Baikal, nơi mọi ước mơ “ngược dòng lịch sử” đều thành hiện thực!

Một chút “drama” lịch sử: Taltsy ra đời như thế nào?

Chuyện kể rằng, vào thế kỷ 18, nơi sông Angara gặp sông Taltsinka từng có một nhà máy thủy tinh lấp lánh như cổ tích. Nhưng rồi, thời gian chẳng chiều lòng ai – nhà máy đóng cửa, làng nghề thủy tinh rơi vào quên lãng. May thay, khi đập thủy điện Ust-Ilimsk chuẩn bị “nuốt chửng” những di tích xưa, các nhà nghiên cứu đã kịp “cứu giá” và gom góp từng ngôi nhà, từng khúc gỗ về dựng lại ở Taltsy. Thế là, một “làng cổ tập thể” ra đời, trở thành bảo tàng sống động của kiến trúc và văn hóa Siberia.

Dạo quanh “vũ trụ thu nhỏ” của Siberia

Trên diện tích hơn 67 hecta, Taltsy là một “vũ trụ” với hơn 40 công trình kiến trúc gỗ và 8.000 hiện vật, chia thành bốn “vương quốc” lịch sử: Nga, Buryat, Evenki và Tofalar. Mỗi khu vực là một chuyến phiêu lưu nhỏ, nơi bạn có thể:

Leo tháp Spasskaya (1667): Một “chiến binh” gỗ với mái chóp bốn mặt, đại bàng hai đầu oai vệ, cầu thang dốc đứng và những khe bắn súng “chất lừ”. Đứng trên tháp, bạn có thể tưởng tượng mình là lính canh, mắt dõi về phía chân trời Siberia lạnh giá.
Thăm nhà thờ Kazan (1679): Ngôi nhà gỗ linh thiêng nhất pháo đài Ilimsky, nơi từng vang vọng kinh cầu của cộng đồng xưa. Nội thất mộc mạc, ánh sáng dịu nhẹ, khiến ai bước vào cũng thấy lòng mình… “cổ kính” hẳn lên!
Lạc vào làng Volostnoye: Trung tâm hành chính của cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20 với trường học, nhà lính Cossack, nhà người đọc thánh ca. Bạn sẽ bất ngờ với những vật dụng, bàn ghế, bếp lò – tất cả đều “nguyên bản”, như thể chủ nhà vừa ra ngoài hái nấm.
Ngủ thử trong lều yurta Buryat: Khu ulus của người Buryat tái hiện đủ loại lều truyền thống, từ nhà thầy pháp đến nhà dân thường. Đừng ngại tham gia lớp học làm bánh Buryat, nhảy múa vòng tròn hay thử sức với trò chơi dân gian – bạn sẽ thấy mình “Buryat hóa” lúc nào không hay!

Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy_21

Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy_15

Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy_1

Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy_9

Bảo tàng Kiến trúc – Dân tộc học Taltsy_18

Taltsy – nơi “mỗi ngôi nhà là một câu chuyện”

Ngoài các di tích nổi bật, bảo tàng còn sở hữu hơn 160 công trình gỗ: cối xay, lò rèn, kho thóc, trường học, nhà thờ… Mỗi ngôi nhà đều trưng bày đồ dùng, nội thất, trang phục cổ – chỉ cần mở cửa bước vào là bạn đã “ngửi” thấy mùi thời gian, nghe tiếng thì thầm của lịch sử.

Mùa đông ở Taltsy – cổ tích giữa trời tuyết

Nếu bạn ghé Taltsy vào mùa đông, hãy chuẩn bị tinh thần “lạc vào truyện cổ Andersen”: những con đường phủ đầy tuyết trắng, dòng Angara lặng lẽ đóng băng, cây cối như được ai đó phủ lên lớp kem tươi ngọt ngào. Đi bộ giữa khung cảnh ấy, bạn sẽ hiểu thế nào là “lạnh mà vẫn ấm lòng” – bởi vẻ đẹp và sự yên bình nơi đây.

Vui chơi, học hỏi và… no bụng!

Taltsy không chỉ để “ngắm” – mà còn để “chơi” và “học”. Bạn có thể:
Tham gia lớp dệt vải, làm gốm, chạm khắc gỗ, làm đồ thủ công từ vỏ cây bạch dương.
Tự tay làm bánh, thử nấu món truyền thống, hoặc “rinh” về những món quà lưu niệm độc đáo.
Tham gia trò chơi dân gian của người Nga, Buryat, hoặc hòa mình vào các lễ hội như Maslenitsa, lễ Phục sinh – nơi bảo tàng biến thành một “chợ phiên” nhộn nhịp với ẩm thực, âm nhạc và những điệu nhảy rộn ràng.

Bảo tàng Taltsy không chỉ là nơi lưu giữ ký ức Siberia, mà còn là “cỗ máy thời gian” đưa bạn trở về quá khứ, sống trọn vẹn trong không khí làng quê Nga cổ tích. Đến đây, bạn sẽ thấy lịch sử không hề khô khan, mà vui nhộn, sống động và đầy ắp tiếng cười – như chính những người dân Siberia hào sảng, hiếu khách và giàu tình cảm.