Giải mã bí mật Bunker-42: Cuộc phiêu lưu dưới lòng đất

30 August, 2025

Xin chào các bạn yêu thích phiêu lưu! Hãy tưởng tượng: bạn đang ở Moscow, thành phố nơi mỗi góc phố đều thì thầm những câu chuyện về các vị vua, cuộc cách mạng, và dĩ nhiên, cả những ngày căng thẳng mà trong đó thế giới đứng trước một nguy cơ mới: khi mà xuất hiện những dự án thử vũ khí hạt nhân đầu tiên. Bây giờ, thêm vào đó một chuyến đi xuống 65 mét dưới lòng đất, vào một mê cung của những đường hầm thép, nơi từng ẩn giấu những bí mật của Liên Xô. Nghe như kịch bản của một bộ phim điệp viên? Chào mừng bạn đến với Bunker-42, hay còn gọi là “Điểm chỉ huy bảo vệ Tagan”.

Hiện nay, Bunker 42 là bảo tàng duy nhất trên thế giới dành riêng cho Chiến tranh Lạnh giữa Liên Xô và Hoa Kỳ. Đồng thời, đây là một địa điểm quân sự lịch sử độc đáo. Có thể nói, nơi đây như một cỗ máy thời gian đưa bạn trở về thời Chiến tranh Lạnh với những nỗi sợ hãi, thiết bị công nghệ, và phải thừa nhận, những kỳ công kỹ thuật siêu đỉnh sẽ khiến bạn phải liên tục trầm trồ trong qua trình ghé thăm.

Những hướng dẫn viên vui tính của ATN Travel chính là người đồng hành trong trong chuyến khám phá bí mật dưới lòng đất đầy gai góc này. Hãy chuẩn bị tinh thần, chọn cho mình đôi giày thoải mái (vì cầu thang lên xuống dẫn vào được ví với độ cao của tòa nhà 18 tầng) và theo tôi vào cuộc phiêu lưu này!

Tại ATN Travel, chúng tôi luôn tìm cách mang đến cho du khách những trải nghiệm độc đáo, và Bunker-42 là một trong những điểm đến “đỉnh của chóp” mà tôi tự hào giới thiệu. Tôi còn nhớ lần đầu dẫn đoàn đến đây – cả nhóm nhìn ngôi nhà màu vàng nhỏ xinh ở số 11, ngõ Kotelnichesky 5, với cánh cửa xanh và ngôi sao đỏ, ai cũng nghĩ: “Ồ, chắc là một quán cà phê vintage!” Vậy thì các bạn đã lầm. Đó là lớp ngụy trang xứng tầm Hollywood, che giấu một trong những bí mật lớn nhất của Liên Xô. Khi cánh cửa mở ra, tôi thường nói với đoàn: “Các bạn ơi, sẵn sàng làm đặc vụ chưa? Chúng ta sắp bước vào phim điệp viên phiên bản đời thực đấy!”

Thu vàng Altai

Bạn đã sẵn sàng cho một cuộc phiêu lưu “mùa thu vàng bất tận” chưa? Hãy cùng chúng tôi vén màn bí mật vùng đất Altai – nơi được mệnh danh là viên ngọc ẩn giữa lòng Siberia, xứ sở mà mỗi cơn gió đều mang hương vị của huyền thoại và cả lá rừng cũng biết… “trổ sắc” vàng đỏ rực rỡ mỗi độ giao mùa!

Đặt chân lên Altai, bạn sẽ ngỡ như bước vào thế giới cổ tích của riêng nước Nga: dưới chân là thảm lá vàng rơi, trước mắt là sông hồ xanh biếc uốn lượn quanh núi, trên cao là bầu trời xanh bất tận điểm xuyết vài áng mây lững thững và xa xa là những ngọn đồi mờ sương đẹp say lòng.

Đầu tiên, chúng tôi làm thủ tục: gửi đồ ở quầy, nhận thẻ ra vào – khoảnh khắc này tôi hay đùa: “Thẻ này chính thức biến bạn thành đặc vụ KGB danh dự!” Cả đoàn cười rộn ràng và tôi thấy sự háo hức thể hiện rõ trên khuôn mặt của từng du khách. Hôm đó, tôi dẫn một nhóm du khách từ Việt Nam, trong đó có cả những Việt kiều đang sinh sống ở Mỹ và, Đức. Tại lối vào, để khuấy động không khí, tôi cao giọng cảnh báo: “Mọi người sẵn sàng chưa? Chúng ta sẽ xuống 18 tầng, 310 bậc thang, và xin nhắc lại với cả nhà mình – không có thang máy đâu nhé!”. Có người trong đoàn thở dài, tôi an ủi: “Đừng lo, một khi đã xuống tới nơi, sẽ nhận ra công sức ” Và đúng vậy thật. Khi cả nhóm bắt đầu bước xuống, tiếng vang của giày trên cầu thang thép, không khí lạnh dần, và những bức tường bê tông dày cộp như kể lại câu chuyện từ thập niên 1950. Tôi thường dừng lại để kể: “Dưới chân các bạn từng có 2500 người sẵn sàng đối mặt ngày tận thế. Tầng hầm nhà bạn có gì hay ho hơn không?” Cả đoàn phá lên cười, nhưng tôi thấy vài ánh mắt lấp lánh tò mò xen lẫn rùng mình.

Khi chúng tôi chạm đáy – 65 mét dưới lòng Moscow, trong mạng lưới đường hầm rộng 7000 mét vuông – cả nhóm ồ lên. Không khí trong lành đến ngạc nhiên (nhờ có hệ thống tái tuần hoàn không khí, đủ để nuôi sống 3000 người trong 90 ngày!). Nhưng bầu không khí thì… ôi, thật khó tả! Những vòng thép trên tường, giống hệt tàu điện ngầm Moscow (bí mật đây: bunker này có lối đi bí mật nối với metro – hoàn hảo cho kế hoạch tẩu thoát của Stalin!). Tôi dẫn đoàn qua những hành lang, chỉ vào các hình nộm mặc mặt nạ phòng độc, những chiếc điện thoại cổ, và bản đồ đánh dấu “mục tiêu” – tức là phương Tây. Rồi còi báo động bật – một mô phỏng cuộc tấn công hạt nhân! Đèn nhấp nháy, tiếng còi rú, cả nhóm cúi xuống theo hướng dẫn. Tôi hét lên: “Tưởng tượng nhé, tên lửa đang bay tới, còn chúng ta ở đây với thịt hộp và mệnh lệnh từ đồng chí Stalin!” Mọi người cười phá lên, nhưng tôi thấy vài người lén lau mồ hôi. “Như trò chơi ở công viên giải trí, nhưng là lịch sử có thật!” – một du khách nhận xét. Đúng vậy!

Hãy để tôi kể thêm về lịch sử của nơi này – nhưng yên tâm, không khô khan đâu, vì ATN Travel luôn làm mọi thứ thú vị! Bunker-42 được xây vào đầu những năm 1950, khi thế giới điên cuồng với cuộc chạy đua hạt nhân. Stalin, với đầu óc chiến lược, ra lệnh xây một nơi trú ẩn gần Điện Kremlin để chỉ huy trong trường hợp khẩn cấp. Xây dựng bí mật đến mức họ giả vờ đào tàu điện ngầm để đánh lừa gián điệp. Hoàn thành năm 1956, sau khi Stalin qua đời, bunker này trở thành trung tâm chỉ huy hạt nhân cho đến thập niên 1980. Nơi đây từng điều phối máy bay ném bom mang bom nguyên tử – nghe mà nổi da gà! Đến thập niên 1990, sau khi Liên Xô tan rã, nó bị bỏ hoang. Năm 2006, một công ty tư nhân mua lại và biến thành bảo tàng. Giờ đây, Bunker-42 là một trải nghiệm tương tác: bạn có thể chạm vào nút phóng tên lửa (giả thôi, đừng lo!), xem phim về Cuộc khủng hoảng Caribe – thời điểm thế giới suýt tan tành. Một du khách Mỹ trong đoàn tôi từng nói: “Tôi cứ nghĩ đây là tuyên truyền, nhưng giờ thì hiểu – cả hai phía đều hoang tưởng!”

Với ATN Travel, chúng tôi cung cấp nhiều lựa chọn tour ở Bunker-42 để phù hợp với mọi du khách. Tour “Chiến tranh Lạnh” là lựa chọn phổ biến nhất: 1,5 tiếng, bạn được xuống hầm, nghe câu chuyện lịch sử, và trải nghiệm mô phỏng tấn công. Giá khoảng 2000 rúp cho người Nga, còn khách quốc tế thì cao hơn một chút (đây là Moscow mà, mọi thứ đều có giá “đặc biệt”!). Có tour “Thập Kỷ” tập trung vào bí mật của bunker, hoặc “Đối tượng đặc biệt ở Tagan” dành cho ai muốn hóa thân thành điệp viên. Với các gia đình có trẻ nhỏ, tour “NVP” (huấn luyện quân sự cơ bản) là lựa chọn tuyệt vời – bọn trẻ được thử mặt nạ phòng độc và học cách “sống sót”. Còn người lớn? Hãy thử các trò nhập vai giải đố (quest) hoặc tiệc đêm! Bạn hãy tưởng tượng cảm giác, tổ chức bữa tiệc của riêng mình trong bunker từng là nơi lên kế hoạch cho ngày tận thế.

Chúng tôi tin rằng bạn sẽ tìm tại đây vô vàn điều hay ho! Một mô hình bom nguyên tử đầu tiên của Liên Xô – kích thước thật, nhìn là muốn rùng mình. Phòng thu của Yuri Levitan – người từng thông báo chiến thắng Thế chiến II. Bản đồ với các “kẻ thù” – Mỹ, châu Âu, tất cả được đánh dấu. Mặt nạ phòng độc, máy liên lạc, thậm chí cả nhà bếp với kho lương thực cho 90 ngày (thịt hộp, bánh mì khô – thực đơn của người khổ hạnh!). Có một bảng điều khiển mà khi bạn nhấn, “BÙM!” – mô phỏng phóng tên lửa. Trẻ con thì mê tít, người lớn thì trầm ngâm: “Chuyện này từng có thể xảy ra thật.” Tôi kể cho đoàn nghe về Cuộc khủng hoảng Caribe năm 1962, khi các sĩ quan ở đây căng thẳng chờ lệnh từ Khrushchev. “Thế giới được cứu bởi một phép màu – và chút may mắn,” tôi nói, nháy mắt. Còn gì nữa? Lối đi bí mật nối với metro – tôi chỉ vào một cánh cửa và đùa: “Các bạn đi tàu điện ngầm, biết đâu ngay cạnh là lối vào căn cứ vũ khí hạt nhân!”

Bunker-42 không chỉ đáng sợ mà còn là minh chứng cho thiên tài kỹ thuật. Những bức tường chịu được vụ nổ hạt nhân, hệ thống lọc không khí, điện tự chủ – tất cả được xây bí mật trong 5 năm, ẩn sâu dưới mặt đất trong khi không hề gây ra sụt lún! Tôi hay nói với đoàn: “Kỹ sư Liên Xô là siêu anh hùng ngoài đời thực.” Một du khách Việt Nam sinh sống ở Đức từng nhận xét: “Tôi đến vì tò mò, nhưng đi về với nhiều kỷ niệm khó quên và những bài học lịch sử để chiêm nghiệm.” Còn tôi? Tôi thấy tự hào khi mang đến trải nghiệm khiến mọi người vừa thú vị vừa suy ngẫm.

Sau tour, bạn có thời gian tự do: ăn uống ở nhà hàng trong bunker (vâng, súp củ cải dưới lòng đất là trải nghiệm độc nhất vô nhị!), mua quà lưu niệm (mặt nạ phòng độc, huy hiệu hình bom – quà tuyệt vời cho bạn bè!). Hoặc thử trò nhập vai giải đố (quest) “Cứu thế giới khỏi chiến tranh hạt nhân” – chạy khắp đường hầm, giải câu đố. Các công ty còn tổ chức teambuilding ở đây – tưởng tượng sếp của bạn đội mặt nạ phòng độc! Và tin không, có cả tiệc cưới! “Tình yêu vĩnh cửu dưới lớp bảo vệ hạt nhân” – nghe thật không tưởng nhưng siêu vui.

Vài con số cho bạn: bunker hoạt động đến năm 1986 với vai trò trung tâm liên lạc cho máy bay ném bom. Năm 1995, nó được , và đến năm 2000 thì hoàn toàn công khai. Giờ đây, đây là bảo tàng thu hút hàng ngàn khách, từ học sinh đến người già. Một gia đình du khách từng nói với tôi: “Khi cả gia đình xuống đây, bọn trẻ thì sốc, còn chúng tôi thì hoài niệm.”

Để thêm phần kịch tính, tôi hay kể chuyện về những lần nước rò rỉ vào bunker (vâng, thập niên 1980 có chút vấn đề), rồi đùa: “Nếu ngập, chúng tôi có áo phao. Đùa thôi, đây là bunker hạt nhân, không phải Titanic!” Hay về lũ chuột: “Ngày xưa chúng ở đây, giờ thì chỉ có khách du lịch!” Cả đoàn cười nghiêng ngả, nhưng tôi luôn kết thúc bằng một suy ngẫm: Chiến tranh Lạnh đã qua, nhưng bài học về sự mong manh của hòa bình vẫn còn.

Nếu bạn đến Moscow, đừng bỏ qua Bunker-42 – chỉ cách ga metro Taganskaya 5 phút đi bộ. Giờ mở cửa: 10:00-21:00 mỗi ngày. Giá vé từ 2000 rúp, nhưng khách quốc tế nên gọi trước để kiểm tra. Và nhớ, đi giày thoải mái – 310 bậc thang là một thử thách đáng kể! Khi trở lại mặt đất, Moscow sẽ sáng bừng trong mắt bạn. “Tôi vừa sống sót qua ngày tận thế!” – bạn sẽ nghĩ thế, kèm một nụ cười.

Với ATN Travel, chúng tôi không chỉ đưa bạn đi tour – chúng tôi mang đến những câu chuyện làm trái tim bạn rung động. Hãy cùng chúng tôi khám phá Bunker-42, nơi lịch sử, adrenaline, và tiếng cười hòa quyện. Ai biết được, nếu ngày tận thế đến (kiểu zombie chẳng hạn), bạn đã biết chạy đi đâu – Bunker-42, nơi có cả sàn nhảy! Hẹn gặp các bạn dưới lòng đất!