Saint Petersburg

Khám phá bên trong tàu ngầm S-189 của Hải quân Nga

25 October, 2025

Giữa không gian cổ kính của bến tàu Lieutenant Schmidt ở St. Petersburg, giữa tiếng sóng Neva vỗ nhẹ, một “gã khổng lồ thép” mang ký hiệu S-189 lặng lẽ neo mình. Đây chính là tàu ngầm S-189, một trong ba “báu vật nổi” bên bờ Neva cùng với tàu tuần dương Aurora và tàu phá băng Krasin, di tích sống của Hải quân Xô Viết.

Mục lục

S-189 – “Cá voi thép” của Hải quân Nga

S-189 đặc biệt bởi đây chính là chiếc tàu duy nhất thuộc dòng tàu ngầm Diesel-điện Dự án 613 còn tồn tại ở Nga ngày nay. Nhìn từ bên ngoài, S-189 giống như một quái vật đã ngủ say hàng chục năm, thân tàu phủ lớp sơn xám trầm, nhưng khi bước vào bên trong, bạn sẽ cảm nhận được sự sống động của “cá voi thép” từng ẩn mình dưới đại dương sâu thẳm, săn lùng mục tiêu trong bóng tối.

Chính những con tàu ngầm kiểu S-189 đã góp phần xây dựng hạm đội của Hải quân Việt Nam chúng ta tại Cam Ranh, và nhiều thủy thủ tàu ngầm của chúng ta từng được huấn luyện trên những “cá voi thép” tương tự.

Đây sẽ là một chuyến khám phá khiến trái tim nhà thám hiểm trong bạn đập thình thịch. Bạn đã sẵn sàng cùng ATN travel tìm hiểu bí ẩn dưới lòng đại dương chưa?

Câu chuyện hồi sinh từ đáy biển

Tàu ngầm S-189 hiên ngang neo đậu, thân thép xám lấp lánh dưới nắng và cũng kiên cố đứng dưới mưa bởi vì thời tiết ở Saint Petersburg thường thích tạo bất ngờ cho các du khách đến từ Việt Nam. Đóng năm 1954 tại Xí nghiệp Baltic, tàu ngầm diesel-điện mang ngư lôi dự án 613 này nằm trong số 120 anh em cùng lô sản xuất – dòng tàu ngầm phổ biến nhất của Liên Xô sau Thế chiến II. Chiều dài 76 rộng 6,3 mét, lượng giãn nước 615 tấn khi nổi. S-189 không phải anh hùng của những trận đánh huyền thoại như “Kursk”, tên tuổi của nó gắn liền với các chuyến tuần tra trong biển Baltic thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nơi gián điệp và radar chơi trò mèo vờn chuột với NATO.

S-189 bị loại biên vào năm 1990. Sau đó, một sự cố đã khiến con tàu chìm xuống đáy cảng Kronstadt năm 1998. Những tưởng như hành trình của nó đã khép lại thì vào năm 2005, nhờ tâm huyết và tài trợ của cựu thủy thủ Andrey Artyushin, con tàu được trục vớt, phục hồi, và đến năm 2010, chính thức mở cửa như một bảo tàng nổi.

Tiến tới cầu thang lối vào, bạn gặp một hướng dẫn viên cựu chiến binh, tóc bạc như sóng Thái Bình Dương, mỉm cười và nói: “Các đồng chí, hoan nghênh lên tàu! Chỉ xin đừng chen lấn – đây không phải du thuyền sang chảnh đâu”. Và bạn lặn qua cửa hầm. Tim đập thình thịch, chúng ta bắt đầu lặn sâu vào ký ức lịch sử.

Hành trình khám phá bên trong tàu ngầm S-189

Bước qua lối cầu gang nhỏ hẹp, du khách như xuyên ngược thời gian – trở lại thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Toàn bộ 7 khoang bên trong được giữ nguyên hình dáng gốc, từ khoang chỉ huy, nơi đặt kính tiềm vọng, đến phòng động cơ, khu vực pin điện khổng lồ, buồng lái, và khoang ngư lôi. Dọc hành lang hẹp chỉ đủ một người đi, những ống dẫn, dây cáp, đồng hồ áp suất, và bảng điều khiển đều được phục hồi tinh vi đến từng chi tiết.

Tại khoang sinh hoạt, khách được chiêm ngưỡng giường treo của thủy thủ, phòng ăn nhỏ, gian bếp bé xíu với chảo nấu titan, và cả buồng vệ sinh chật hẹp – nơi thể hiện rõ tinh thần “kỷ luật trong không gian hẹp” của đời sống dưới biển sâu. Mỗi chi tiết, từ mùi kim loại lẫn muối biển, đến âm thanh điện tử giả lập dưới lòng nước, khiến du khách cảm giác như đang cùng thở với thủy thủ đoàn của một thời.

Sự hiện diện của những linh hồn biển cả

Điều đặc biệt là phần lớn hướng dẫn viên ở đây đều là cựu thủy thủ, từng phục vụ trên các tàu ngầm Liên Xô. Họ kể chuyện bằng giọng nói chậm rãi mà rắn rỏi: về những ngày tập luyện căng thẳng, về cảm giác khi lặn xuống 200 mét, hay niềm tự hào khi “tàu mình luôn trở về bình an”. Mỗi chuyến tham quan vì thế không chỉ là hành trình du lịch, mà là một bài học sống động về lòng dũng cảm và kỹ nghệ hải quân Nga mà các hướng dẫn viên của ATN travel tự hào giới thiệu với các bạn.

Ngoài ra, bảo tàng còn có quầy lưu niệm bán huy hiệu, tem, mô hình tàu và bưu thiếp kỷ niệm. Khu vực khoang sĩ quan cũng phục vụ như phòng họp truyền thống của các cựu binh Hải quân Nga.

Một biểu tượng giữa lòng St. Petersburg

Ngày nay, tàu ngầm S-189 không chỉ là điểm du lịch độc đáo, mà còn là biểu tượng của tri thức và lòng quả cảm con người trước thiên nhiên. Khi ánh hoàng hôn chiếu lên thân tàu thép bạc, phản chiếu mặt nước Neva, người ta như nghe thấy những thanh âm xưa vọng về — của những người lính thủy đã góp phần viết nên trang sử kiên cường và vinh quang của Hải quân Nga.