Lưu trú tại Nga khi miễn thị thực: hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga cho đoàn khách Việt

Ngày 21.10.2026, Bộ Ngoại giao Việt Nam công bố hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga về việc áp dụng Sắc lệnh số 730. Sắc lệnh do Tổng thống Nga ký ngày 12.10.2026, cho phép công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông nhập cảnh và lưu trú tại Nga không quá 30 ngày mà không cần thị thực, từ 15.10.2026 đến hết 15.10.2027. Bản hướng dẫn được phía Nga gửi kèm công hàm, nói về những gì xảy ra sau khi khách đã qua cửa khẩu: có được ở quá 30 ngày không, đăng ký lưu trú ra sao, mất hộ chiếu thì làm gì, và vì sao điện thoại của khách có thể mất mạng ngay khi hạ cánh.

Với công ty lữ hành, đây là phần quan trọng không kém việc được miễn thị thực. Bài này đối chiếu từng điểm của hướng dẫn với luật Nga gốc, chỉ ra ảnh hưởng tới đoàn và việc cần làm. Bài cũng ghi rõ chỗ nào văn bản đã nói rõ, chỗ nào còn chờ hướng dẫn, chỗ nào chỉ là khuyến nghị thận trọng. Phần về hiệu lực và diện áp dụng của Sắc lệnh có trong bài Nga miễn thị thực 30 ngày cho khách Việt.

Mục lục

1. Hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga là gì
2. Không gia hạn quá 30 ngày, trừ trường hợp bất khả kháng
3. Đăng ký lưu trú: khách sạn làm, đoàn phải giữ phiếu
4. Thẻ di trú và sinh trắc học ở cửa khẩu
5. Khi khách mất hộ chiếu tại Nga
6. Sim điện thoại bị chặn 24 giờ khi vào Nga
7. Điều đã rõ, điều còn chờ hướng dẫn
8. Việc công ty lữ hành nên làm ngay
9. Câu hỏi thường gặp
10. Kết luận

Hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga là gì

Bộ Ngoại giao Nga gửi phía Việt Nam công hàm kèm hướng dẫn áp dụng Sắc lệnh 730. Báo Thế giới và Việt Nam, cơ quan báo chí của Bộ Ngoại giao Việt Nam, đăng nội dung hướng dẫn cùng bản dịch không chính thức ngày 21.10.2026. Hướng dẫn gồm sáu nhóm nội dung: gia hạn thời gian lưu trú, mất hộ chiếu, đăng ký lưu trú, thu thập sinh trắc học, thẻ di trú và việc chặn Internet di động với sim nước ngoài.

Hướng dẫn không đặt ra quy định mới. Phần lớn nội dung nhắc lại các luật Nga đang áp dụng cho mọi người nước ngoài, nay được nói rõ cho khách Việt đi theo diện miễn thị thực. Vì thế, khi cần độ chính xác, nên đọc kèm văn bản luật gốc. Hai thuật ngữ trong bản dịch cần hiểu đúng khi làm việc với đối tác Nga:

Không gia hạn quá 30 ngày, trừ trường hợp bất khả kháng

Theo hướng dẫn, thời gian lưu trú theo diện miễn thị thực không được gia hạn. Ngoại lệ duy nhất là khi khách không thể rời Nga vì hoàn cảnh khách quan như ốm đau, thiên tai hay bất khả kháng, có giấy tờ xác nhận. Khi đó, khách hoặc bên tiếp nhận phải liên hệ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh tại nơi lưu trú để xin gia hạn, cho đến khi hoàn cảnh đó được giải quyết. Hướng dẫn nói rõ: nếu xin gia hạn đúng hạn thì không bị xử phạt.

Nếu ở quá hạn mà không xin gia hạn, khách bị xử lý theo phần 1.1 Điều 18.8 Bộ luật Vi phạm hành chính Nga (КоАП РФ, KoAP RF):

«…уклонении от выезда из Российской Федерации по истечении определенного срока пребывания… влечет наложение административного штрафа в размере от двух тысяч до пяти тысяч рублей с административным выдворением за пределы Российской Федерации» – trốn tránh việc xuất cảnh khỏi Liên bang Nga sau khi hết thời hạn lưu trú… bị phạt hành chính từ 2.000 đến 5.000 rúp và trục xuất hành chính khỏi Liên bang Nga.

Mức phạt tiền không lớn, nhưng hình thức trục xuất kéo theo hậu quả về sau, vì người bị trục xuất có thể bị cấm nhập cảnh Nga theo Luật 114-ФЗ (114-FZ). Với tour đoàn 7–12 ngày, mốc 30 ngày khó chạm tới. Rủi ro nằm ở các trường hợp khác: khách ở lại thăm thân sau tour, đoàn công tác kéo dài, hoặc khách nhập viện. Ngoài giới hạn 30 ngày mỗi lần, Đại sứ quán Nga tại Hà Nội cho biết tổng thời gian lưu trú theo chế độ này không quá 90 ngày trong một năm dương lịch.

Hướng dẫn không nói chuyến bay bị huỷ có được coi là bất khả kháng hay không. Đây là điểm còn chờ hướng dẫn. Cách làm thận trọng là xếp ngày về cách mốc 30 ngày ít nhất vài ngày với khách ở lại lâu, và giữ văn bản xác nhận huỷ chuyến của hãng bay nếu sự cố xảy ra.

Đăng ký lưu trú: khách sạn làm, đoàn phải giữ phiếu

Miễn thị thực không miễn đăng ký lưu trú. Hướng dẫn nêu rõ mọi người nước ngoài, bất kể quốc tịch hay hình thức nhập cảnh, đều phải đăng ký tại nơi lưu trú theo Luật 109-ФЗ (109-FZ) ngày 18.7.2006 về đăng ký di trú. Nghĩa vụ nộp thông báo thuộc về bên tiếp nhận, tức là khách sạn, chủ nhà hoặc tổ chức cung cấp chỗ ở. Khách chỉ cần đưa hộ chiếu và thẻ di trú.

Hướng dẫn nhắc đến thời hạn chung là 7 ngày làm việc. Với khách ở khách sạn, luật quy định ngắn hơn. Điều 20 Luật 109-ФЗ ghi:

«Срок представления уведомления о прибытии иностранного гражданина в место пребывания составляет семь рабочих дней со дня прибытия… за исключением случаев, если иностранный гражданин… находится в гостинице или ином средстве размещения» – Thời hạn nộp thông báo về việc người nước ngoài đến nơi lưu trú là bảy ngày làm việc kể từ ngày đến… trừ trường hợp người nước ngoài… ở khách sạn hoặc cơ sở lưu trú khác.

Với khách sạn, thời hạn là một ngày làm việc tiếp theo ngày khách đến. Đây là việc khách sạn tự làm, nhưng đoàn cần biết hai điều. Thứ nhất, mỗi lần đổi thành phố, đổi khách sạn là một lần đăng ký mới. Thứ hai, sau khi đăng ký, khách sạn phải giao cho khách phiếu xác nhận, thường là phần cuống tách rời của thông báo (отрывная часть, otryvnaya chast), và khách giữ phiếu này đến khi xuất cảnh. Khi khách rời Nga, đăng ký tự kết thúc; lần nhập cảnh sau phải đăng ký lại từ đầu.

Rủi ro lớn hơn nằm ở khách ở căn hộ thuê ngắn ngày hoặc nhà người quen, nơi không có lễ tân làm thủ tục. Theo hướng dẫn, từ năm 2023, khách có thể tự thông báo trong một số trường hợp: cả khách và chủ nhà có tài khoản đã xác thực trên Gosuslugi, có hợp đồng thuê nhà bằng văn bản, hoặc khách ở đúng địa chỉ ghi trong đơn xin thư mời. Đoàn thăm thân và khách đi riêng sau tour nên được dặn kỹ phần này.

Thẻ di trú và sinh trắc học ở cửa khẩu

Theo Điều 25.9 Luật 114-ФЗ, người nước ngoài khi nhập cảnh phải nhận và khai thẻ di trú, giữ thẻ trong suốt thời gian ở Nga và nộp lại ở cửa khẩu khi xuất cảnh. Ở một số sân bay lớn, thẻ được tạo tự động tại quầy kiểm soát hộ chiếu, và khách có thể chỉ nhận một bản in nhỏ. Dù ở dạng nào, bản này vẫn là giấy tờ cần giữ, vì khách sạn dùng để đăng ký lưu trú.

Nếu thẻ di trú bị mất hoặc hư hỏng, hướng dẫn yêu cầu khai báo trong vòng 3 ngày với cơ quan di trú gần nhất theo nơi lưu trú. Cơ quan này cấp bản sao miễn phí khi khách xuất trình giấy tờ đã dùng để nhập cảnh. Mất thẻ mà không khai báo là căn cứ xử phạt theo phần 1.1 Điều 18.8, cùng điều khoản với việc ở quá hạn.

Về sinh trắc học, hướng dẫn chỉ ghi: khi nhập cảnh, nếu có điều kiện kỹ thuật, người nước ngoài sẽ được thu thập dữ liệu sinh trắc học. Trên thực tế là chụp ảnh khuôn mặt và lấy dấu vân tay tại quầy kiểm soát. Với đoàn 30–40 khách, bước này làm thời gian qua cửa khẩu dài hơn, nên giờ đón ở sân bay và giờ ăn tối ngày đầu cần có khoảng đệm. Hướng dẫn không nhắc đến ứng dụng RuID, nên câu hỏi về RuID vẫn để ngỏ như trong bài trước.

Khi khách mất hộ chiếu tại Nga

Mất hộ chiếu là tình huống khó nhất trong tour, vì khách vừa không thể xuất cảnh, vừa có nguy cơ bị coi là cư trú bất hợp pháp. Hướng dẫn nêu rõ: người nước ngoài không có giấy tờ chứng minh quyền lưu trú, hoặc mất giấy tờ mà không trình báo, bị xử lý theo phần 1.1 Điều 18.8, với mức phạt kèm trục xuất. Thứ tự xử lý vì thế phải đúng và nhanh.

Thông tin liên hệ của Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga, tra trên cổng thông tin của Bộ Ngoại giao ngày 21.10.2026: địa chỉ 119435 Moscow, Bolshaya Pirogovskaya (Большая Пироговская), số 13; điện thoại +7 499 245 09 25 và +7 499 245 10 92; thư điện tử vnemb.mos@gmail.com. Đường dây nóng bảo hộ công dân của Đại sứ quán là +7 991 682 16 17, và tổng đài bảo hộ công dân của Bộ Ngoại giao là +84 981 84 84 84. Khách ở vùng Viễn Đông có thể liên hệ Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Vladivostok.

Sim điện thoại bị chặn 24 giờ khi vào Nga

Đây là điểm ảnh hưởng tới gần như mọi khách. Theo hướng dẫn, từ ngày 6.10.2025, các cơ quan chức năng Nga áp dụng việc chặn bắt buộc trong 24 giờ đối với Internet di động và SMS của mọi thuê bao nhà mạng nước ngoài. Thông báo đến qua SMS của nhà mạng, kèm đường dẫn để xác thực bằng captcha; sau khi xác thực, Internet và SMS được khôi phục trong vài giây. Khách cũng có thể gọi tổng đài và xác minh qua số điện thoại.

Báo chí Nga gọi biện pháp này là "thời gian làm nguội" (период охлаждения, period okhlazhdeniya) và cho biết với sim Nga, giai đoạn chạy thử bắt đầu từ 10.11.2025. Như vậy ngày áp dụng cho sim nước ngoài theo hướng dẫn và ngày báo chí nêu cho sim Nga khác nhau, nhưng cách gỡ chặn giống nhau. Cuộc gọi thoại thông thường không bị chặn.

Với đoàn, hệ quả rất cụ thể: khách vừa hạ cánh có thể không nhắn được tin, không dùng được bản đồ, không nhận được tin nhắn của hướng dẫn viên. Nên dặn khách trước ngày bay rằng sẽ có tin nhắn SMS kèm đường dẫn captcha và cách làm. Điểm hẹn ở sân bay, tên hướng dẫn viên và số điện thoại liên lạc nên được gửi và in sẵn từ Việt Nam, không phụ thuộc vào mạng khi đến nơi.

Điều đã rõ, điều còn chờ hướng dẫn

Để tránh biến khuyến nghị thành nghĩa vụ khi tư vấn khách, nên tách thông tin thành ba nhóm dưới đây.

Việc công ty lữ hành nên làm ngay

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga không làm khó thêm chuyến đi, nhưng nhắc rằng miễn thị thực chỉ bỏ bước xin thị thực, còn các nghĩa vụ khi ở Nga vẫn giữ nguyên: đúng hạn 30 ngày, đăng ký lưu trú, giữ thẻ di trú, xử lý đúng thứ tự khi mất giấy tờ. Phần lớn những việc này đã được khách sạn và hướng dẫn viên làm thay. Rủi ro tập trung ở khách tách đoàn, khách ở nhà riêng và những sự cố bất ngờ.

Bài cập nhật đến ngày 21.10.2026 và sẽ được bổ sung khi có hướng dẫn về RuID, về trường hợp huỷ chuyến bay và về chế độ sau 15.10.2027. Nếu bạn cần rà lại bản dặn dò khách hay quy trình xử lý sự cố cho đoàn sắp sang Nga, đội điều hành ATN Travel ở Moscow có thể cùng bạn xem từng bước.

Nguồn văn bản: Hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Nga – Báo Thế giới và Việt Nam, 21.10.2026; Sắc lệnh số 730 ngày 12.10.2026; Điều 18.8 Bộ luật Vi phạm hành chính Nga – ConsultantPlus; Điều 20 Luật 109-ФЗ về đăng ký di trú – Garant; Đăng ký người nước ngoài tại khách sạn – ConsultantPlus; Thời gian làm nguội sim – vc.ru; Đại sứ quán Nga trả lời về chế độ miễn thị thực; Đại sứ quán Việt Nam tại Nga – thông tin liên hệ; Đường dây nóng bảo hộ công dân – Bộ Ngoại giao.